حرکتشناسی با حفظکردن چند فرمول جمع نمیشود. باید بتوانی داستان حرکت را از روی نمودار بخوانی و بین شیب، سطح زیر نمودار و علامت کمیتها ارتباط بسازی.
نقشه مفهومی حرکت
پیش از تست، چهار واژه مکان، جابهجایی، سرعت و شتاب را با تعریف و واحدشان کنار هم بنویس. سپس برای هر نمودار مشخص کن محور افقی زمان است و محور عمودی چه کمیتی را نشان میدهد.
در نمودار مکان ـ زمان، شیب همان سرعت است. در نمودار سرعت ـ زمان، شیب شتاب و مساحت علامتدار زیر نمودار جابهجایی است.
- علامت شیب را با جهت حرکت اشتباه نگیر.
- توقف یعنی سرعت صفر؛ نه لزوماً مکان صفر.
- مسافت، مجموع قدرمطلق جابهجاییهای بخشهای مسیر است.
الگوی حل تست نموداری
ابتدا بازههای زمانی را جدا کن. در هر بازه علامت سرعت و شتاب را تعیین کن و بعد سراغ محاسبه برو. این ترتیب احتمال خطای علامت را کم میکند.
اگر سؤال چند نمودار دارد، یک جدول کوچک از وضعیت جسم در هر بازه بساز. معمولاً پاسخ از مقایسه همین جدول بهدست میآید، نه از محاسبه طولانی.
تمرین هدفمند
تمرینها را بر اساس خطا دستهبندی کن: تشخیص شیب، محاسبه مساحت، تغییر جهت و حرکت با شتاب ثابت. تا زمانی که دلیل گزینه غلط را توضیح ندادهای، تست را تمامشده حساب نکن.
بهجای زیادکردن تعداد فرمولها، ارتباطها را ببین و برای هر تست یک مسیر حل روشن بساز. تحلیل دقیق چند تست، از حل پراکنده دهها تست ارزشمندتر است.